Sarga 16: Winter Described

हेमन्तवर्णनम्

hemantavarṇanam — word-by-word gloss for all 43 shlokas.

Page 1 of 543 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 16.1Word-by-word available

वसतस्तस्य तु सुखं राघवस्य महात्मनः । शरद्व्यपाये हेमन्त ऋतुरिष्टः प्रवर्तते ।।3.16.1।।

Meaning

Shloka 16.2Word-by-word available

स कदाचित्प्रभातायां शर्वर्यां रघुनन्दनः । प्रययावभिषेकार्थं रम्यां गोदावरीं नदीम् ।।3.16.2।।

Meaning

Shloka 16.3Word-by-word available

प्रह्वः कलशहस्तस्तं सीतया सह वीर्यवान् । पृष्ठतोऽनुव्रजन् भ्राता सौमित्रिरिदमब्रवीत् ।।3.16.3।।

Meaning

Shloka 16.4Word-by-word available

अयं स कालः सम्प्राप्तः प्रियो यस्ते प्रियंवद । अलङ्कृत इवाभाति येन संवत्सरः शुभः ।।3.16.4।।

Meaning

Shloka 16.5Word-by-word available

नीहारपरुषो लोकः पृथिवी सस्यशालिनी । जलान्यनुपभोग्यानि सुभगो हव्यवाहनः ।।3.16.5।।

Meaning

Shloka 16.6Word-by-word available

नवाग्रयणपूजाभिरभ्यर्च्य पितृदेवताः । कृताग्रयणकाः काले सन्तो विगतकल्मषाः ।।3.16.6।।

Meaning

Shloka 16.7Word-by-word available

प्राज्यकामा जनपदाः सम्पन्नतरगोरसाः । विचरन्ति महीपाला यात्रास्था विजिगीषवः ।।3.16.7।।

Meaning

Shloka 16.8Word-by-word available

सेवमाने दृढं सूर्ये दिशमन्तकसेविताम् । विहीनतिलकेव स्त्री नोत्तरा दिक्प्रकाशते ।।3.16.8।।

Meaning

Shloka 16.9Word-by-word available

प्रकृत्या हिमकोशाढ्यो दूरसूर्यश्च साम्प्रतम् । यथार्थनामा सुव्यक्तं हिमवान् हिमवान् गिरिः ।।3.16.9।।

Meaning

Shloka 16.10Word-by-word available

अत्यन्तसुखसञ्चारा मध्याह्ने स्पर्शतः सुखाः । दिवसाः सुभगादित्याश्छायासलिलदुर्भगाः ।।3.16.10।।

Meaning