Shloka 48.49Unverified draft

अथेन्द्रजित्तु द्रुमचीरबद्धं विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम् । विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्तां नान्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ।।5.48.49।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
athendrajittu drumacīrabaddhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tamअथेन्द्रजित्तु द्रुमचीरबद्धं विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम्then the hero Indrajit, seeing that best of monkeys bound with bark stripsadverb + nominative name + particle + accusative compound participle + gerund + nominative + accusative compound + accusative pronoun
vimuktamastreṇa jagāma cintāṃ nānyena baddho hyanuvartate'stramविमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्तां नान्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम्and freed from the weapon, grew worried: 'one bound by something else is not held by the weapon'accusative participle + instrumental + verb + accusative + negation + instrumental adjective + past participle + particle + verb + accusative

Reference: 5.48.49 · Sundara Kāṇḍa