Sarga 43: Kausalyā's Lament

कौसल्यापरिदेवितम्

kausalyāparidevitam — word-by-word gloss for all 21 shlokas.

Jump to a shloka · 21 in this sarga

Page 1 of 321 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 43.1Word-by-word available

ततः समीक्ष्य शयने सन्नं शोकेन पार्थिवम् । कौसल्या पुत्रशोकार्ता तमुवाच महीपतिम् ।।2.43.1।।

Meaning

Shloka 43.2Word-by-word available

राघवे नरशार्दूले विषमुप्त्वाहिजिह्मगा । विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्तेव हि पन्नगी ।।2.43.2।।

Meaning

Shloka 43.3Word-by-word available

विवास्य रामं सुभगा लब्धकामा समाहिता । त्रासयिष्यति मां भूयो दुष्टाहिरिव वेश्मनि ।।2.43.3।।

Meaning

Shloka 43.4Word-by-word available

अथ स्म नगरे रामश्चरन्भैक्षं गृहे वसेत् । कामकारो वरं दातुमपि दासं ममात्मजम् ।।2.43.4।।

Meaning

Shloka 43.5Word-by-word available

पातयित्वा तु कैकेय्या रामं स्थानाद्यथेष्टतः । प्रदिष्टो रक्षसां भागः पर्वणीवाहिताग्निना ।।2.43.5।।

Meaning

Shloka 43.6Word-by-word available

गजराजगतिर्वीरो महाबाहुर्धनुर्धरः । वनमाविशते नूनं सभार्यः सहलक्ष्मणः ।।2.43.6।।

Meaning

Shloka 43.7Word-by-word available

वने त्वदृष्टदुःखानां कैकेय्याऽनुमते त्वया । त्यक्तानां वनवासाय कान्ववस्था भविष्यति ।।2.43.7।।

Meaning

Shloka 43.8Word-by-word available

ते रत्नहीनास्तरुणाः फलकाले विवासिताः । कथं वत्स्यन्ति कृपणाः फलमूलैः कृताशनाः ।।2.43.8।।

Meaning

Shloka 43.9Word-by-word available

अपीदानीं स कालः स्यान्मम शोकक्षयः शिवः । सभार्यं यत्सह भ्रात्रा पश्येयमिह राघवम् ।।2.43.9।।

Meaning

Shloka 43.10Word-by-word available

सुप्त्वेवोपस्थितौ वीरौ कदायोध्यां गमिष्यतः । यशस्विनी हृष्टजना सूच्छ्रितध्वजमालिनी ।।2.43.10।।

Meaning