Sarga 14: Kaikeyī Reproached

कैकेय्युपालम्भः

kaikeyyupālambhaḥ — word-by-word gloss for all 68 shlokas.

Page 1 of 768 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 14.1Word-by-word available

पुत्रशोकार्दितं पापा विसञ्ज्ञं पतितं भुवि। विवेष्टमानमुद्वीक्ष्य सैक्ष्वाकमिदमब्रवीत् ।।2.14.1।।

Meaning

Shloka 14.2Word-by-word available

पापं कृत्वैव किमिदं मम संश्रुत्य संश्रवम्। शेषे क्षितितले सन्नः स्थित्यां स्थातुं त्वमर्हसि ।।2.14.2।।

Meaning

Shloka 14.3Word-by-word available

आहुः सत्यं हि परमं धर्मं धर्मविदो जनाः। सत्यमाश्रित्य हि मया त्वं च धर्मं प्रचोदितः ।।2.14.3।।

Meaning

Shloka 14.4Word-by-word available

संश्रुत्य शैब्यः श्येनाय स्वां तनुं जगतीपतिः। प्रदाय पक्षिणो राजन् जगाम गतिमुत्तमाम् ।।2.14.4।।

Meaning

Shloka 14.5Word-by-word available

तथा ह्यलर्कस्तेजस्वी ब्राह्मणे वेदपारगे। याचमाने स्वके नेत्रे उद्धृत्याविमना ददौ ।।2.14.5।।

Meaning

Shloka 14.6Word-by-word available

सरितां तु पतिः स्वल्पां मर्यादां सत्यमन्वितः। सत्यानुरोधात्समये वेलां स्वां नातिवर्तते ।।2.14.6।।

Meaning

Shloka 14.7Word-by-word available

सत्यमेकपदं ब्रह्म सत्ये धर्मः प्रतिष्ठितः। सत्यमेवाक्षया वेदाः सत्येनैवाप्यते परम् ।।2.14.7।।

Meaning

Shloka 14.8Word-by-word available

सत्यं समनुवर्तस्व यदि धर्मे धृता मतिः। स वरः सफलो मेऽस्तु वरदो ह्यसि सत्तम ।।2.14.8।।

Meaning

Shloka 14.9Word-by-word available

धर्मस्येहाभिकामार्थं मम चैवाभिचोदनात्। प्रव्राजय सुतं रामं त्रिः खलु त्वां ब्रवीम्यहम् ।।2.14.9।।

Meaning

Shloka 14.10Word-by-word available

समयं च ममाद्येमं यदि त्वं न करिष्यसि। अग्रस्तते परित्यक्ता परित्यक्ष्यामि जीवितम् ।।2.14.10।।

Meaning