Sarga 1: Daśaratha Resolves to Crown Rāma

रामाभिषेकव्यवसायः

rāmābhiṣekavyavasāyaḥ — word-by-word gloss for all 51 shlokas.

Page 1 of 651 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 1.1Word-by-word available

गच्छता मातुलकुलं भरतेन महात्मना। तदाऽनघः शत्रुघ्नो नित्यशत्रुघ्नो नीतः प्रीतिपुरस्कृतः ।।2.1.1।।

Meaning

Shloka 1.2Word-by-word available

स तत्र न्यवसद्भ्रात्रा सह सत्कारसत्कृतः। मातुलेनाश्वपतिना पुत्रस्नेहेन लालितः ।।2.1.2।।

Meaning

Shloka 1.3Word-by-word available

तत्रापि निवसन्तौ तौ तर्प्यमाणौ च कामतः। भ्रातरौ स्मरतां वीरौ वृद्धं दशरथं नृपम् ।।2.1.3।।

Meaning

Shloka 1.4Word-by-word available

राजाऽपि तौ महातेजाः सस्मार प्रोषितौ सुतौ। उभौ भरतशत्रुघ्नौ महेन्द्रवरुणोपमौ ।।2.1.4।।

Meaning

Shloka 1.5Word-by-word available

सर्व एव तु तस्येष्टाश्चत्वारः पुरुषर्षभाः। स्वशरीराद्विनिर्वृत्ताश्चत्वार इव बाहवः ।।2.1.5।।

Meaning

Shloka 1.6Word-by-word available

तेषामपि महातेजा रामो रतिकरः पितुः। स्वयम्भूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः ।।2.1.6।।

Meaning

Shloka 1.7Word-by-word available

स हि देवैरुदीर्णस्य रावणस्य वधार्थिभिः। अर्थितो मानुषे लोके जज्ञे विष्णुः सनातनः ।।2.1.7।।

Meaning

Shloka 1.8Word-by-word available

कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा। यथा वरेण देवानामदितिर्वज्रपाणिना ।।2.1.8।।

Meaning

Shloka 1.9Word-by-word available

स हि वीर्योपपन्नश्च रूपवाननसूयकः। भूमावनुपमः सूनुर्गुणैर्दशरथोपमः ।।2.1.9।।

Meaning

Shloka 1.10Word-by-word available

स तु नित्यं प्रशान्तात्मा मृदुपूर्वं च भाषते। उच्यमानोऽपि परुषं नोत्तरं प्रतिपद्यते ।।2.1.10।।

Meaning