Sarga 18: The Exile Decreed

वनवासनिदेशः

vanavāsanideśaḥ — word-by-word gloss for all 41 shlokas.

Page 1 of 541 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 18.1Word-by-word available

स ददर्शासने रामो निषण्णं पितरं शुभे। कैकेयीसहितं दीनं मुखेन परिशुष्यता ।।2.18.1।।

Meaning

Shloka 18.2Word-by-word available

स पितुश्चरणौ पूर्वमभिवाद्य विनीतवत्। ततो ववन्दे चरणौ कैकेय्याः सुसमाहितः ।।2.18.2।।

Meaning

Shloka 18.3Word-by-word available

रामेत्युक्त्वा च वचनं बाष्पपर्याकुलेक्षणः। शशाक नृपतिर्दीनो नेक्षितुं नाभिभाषितुम् ।।2.18.3।।

Meaning

Shloka 18.4Word-by-word available

तदपूर्वं नरपतेर्दृष्ट्वा रूपं भयावहम्। रामोऽपि भयमापन्नः पदा स्पृष्ट्वेव पन्नगम् ।।2.18.4।।

Meaning

Shloka 18.5Word-by-word available

इन्द्रियैरप्रहृष्टैस्तं शोकसन्तापकर्शितम्। निःश्वसन्तं महाराजं व्यथिताकुलचेतसम् ।।2.18.5।।

Meaning

Shloka 18.6Word-by-word available

ऊर्मिमालिनमक्षोभ्यं क्षुभ्यन्तमिव सागरम्। उपप्लुतमिवादित्यमुक्तानृतमृषिं यथा ।।2.18.6।।

Meaning

Shloka 18.7Word-by-word available

अचिन्त्यकल्पं हि पितुस्तं शोकमुपधारयन्। बभूव संरब्धतरः समुद्र इव पर्वणि ।।2.18.7।।

Meaning

Shloka 18.8Word-by-word available

चिन्तयामास च तदा रामः पितृहिते रतः। किं स्विदद्यैव नृपतिर्न मां प्रत्यभिनन्दति ।।2.18.8।।

Meaning

Shloka 18.9Word-by-word available

अन्यदा मां पिता दृष्ट्वा कुपितोऽपि प्रसीदति। तस्य मामद्य सम्प्रेक्ष्य किमायासः प्रवर्तते ।।2.18.9।।

Meaning

Shloka 18.10Word-by-word available

स दीन इव शोकार्तो विषण्णवदनद्युतिः। कैकेयीमभिवाद्यैव रामो वचनमब्रवीत् ।।2.18.10।।

Meaning