Sarga 20: Kausalyā's Cry

तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ। आर्तशब्दो महाञ्जज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे तदा ।।2.20.1।।

कृत्येष्वचोदितः पित्रा सर्वस्यान्तःपुरस्य च। गतिर्यः शरणं चापि स रामोऽद्य प्रवत्स्यति ।।2.20.2।।

कौसल्यायां यथा युक्तो जनन्यां वर्तते सदा। तथैव वर्ततेऽस्मासु जन्मप्रभृति राघवः ।।2.20.3।।

न क्रुध्यत्यभिशप्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्। कृद्धान्प्रसादयन्सर्वान्स इतोऽद्य प्रवत्स्यति ।।2.20.4।।

अबुद्धिर्बत नो राजा जीवलोकं चरत्ययम्। यो गतिं सर्वलोकानां परित्यजति राघवम् ।।2.20.5।।

इति सर्वा महिष्यस्ताः विवत्सा इव धेनवः। पतिमाचुक्रुशुश्चैव सस्वरं चापि चुक्रुशुः ।।2.20.6।।

स हि चान्तः पुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः। पुत्रशोकाभिसन्तप्तः श्रुत्वा व्यालीयतासने ।।2.20.7।।

रामस्तु भृशमायस्तो निःश्वसन्निव कुञ्जरः। जगाम सहितो भ्रात्रा मातुरन्तःपुरं वशी ।।2.20.8।।

सोऽपश्यत्पुरुषं तत्र वृद्धं परमपूजितम्। उपविष्टं गृहद्वारि तिष्ठतश्चापरान्बहून् ।।2.20.9।।

दृष्ट्वैव तु तदा रामं ते सर्वे सहसोत्थिताः। जयेन जयतां श्रेष्ठं वर्धयन्ति स्म राघवम् ।।2.20.10।।