Sarga 72: Bharata's Anguish

भरतसन्तापः

bharatasantāpaḥ — word-by-word gloss for all 54 shlokas.

Page 1 of 654 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 72.1Word-by-word available

अपश्यंस्तु ततस्तत्र पितरं पितुरालये । जगाम भरतो द्रष्टुं मातरं मातुरालये ।।2.72.1।।

Meaning

Shloka 72.2Word-by-word available

अनुप्राप्तं तु तं दृष्ट्वा कैकेयी प्रोषितं सुतम् । उत्पपात तदा हृष्टा त्यक्त्वा सौवर्णमानसम् ।।2.72.2।।

Meaning

Shloka 72.3Word-by-word available

स प्रविश्यैव धर्मात्मा स्व गृहं श्रीविवर्जितम् । भरतः प्रतिजग्राह जनन्याश्चरणौ शुभौ ।।2.72.3।।

Meaning

Shloka 72.4Word-by-word available

सा तं मूर्धन्युपाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनम् । अङ्के भरतमारोप्य प्रष्टुं समुपचक्रमे ।।2.72.4।।

Meaning

Shloka 72.5Word-by-word available

अद्य ते कतिचिद्रात्र्यश्च्युतस्यार्यक वेश्मनः । अपि नाध्वश्रमः शीघ्रं रथेनापततस्तव ।।2.72.5।।

Meaning

Shloka 72.6Word-by-word available

आर्यकस्ते सुकुशली युधाजिन्मातुलस्तव । प्रवासाच्च सुखं पुत्र सर्वं मे वक्तुमर्हसि ।।2.72.6।।

Meaning

Shloka 72.7Word-by-word available

एवं पृष्टस्तु कैकेय्या प्रियं पार्थिवनन्दनः । आचष्ट भरतः सर्वं मात्रे राजीवलोचनः ।।2.72.7।।

Meaning

Shloka 72.8Word-by-word available

अद्य मे सप्तमी रात्रिश्च्युतस्यार्यक वेश्मनः । अम्बायाः कुशली तातः युधाजिन्मातुलश्च मे ।।2.72.8।।

Meaning

Shloka 72.9Word-by-word available

यन्मे धनं च रत्नं च ददौ राजा परन्तपः । परिश्रान्तं पथ्यभवत्ततोऽहं पूर्वमागतः ।।2.72.9।।

Meaning

Shloka 72.10Word-by-word available

राजवाक्यहरैर्दूतैः त्वर्यमाणोऽहमागतः । यदहं प्रष्टुमिच्छामि तदम्बा वक्तुमर्हसि ।।2.72.10।।

Meaning