Sarga 82: The Army Set in Motion

सेनाप्रस्थापनम्

senāprasthāpanam — word-by-word gloss for all 32 shlokas.

Page 1 of 432 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 82.1Word-by-word available

तामार्यगणसम्पूर्णां भरतः प्रग्रहां सभाम् । ददर्श बुद्धिसम्पन्नः पूर्णचन्द्रो निशामिव ।।2.82.1।।

Meaning

Shloka 82.2Word-by-word available

आसनानि यथान्यायमार्याणां विशतां तदा । वस्त्राङ्गरागप्रभया द्योतिता सा सभोत्तमा ।।2.82.2।।

Meaning

Shloka 82.3Word-by-word available

सा विद्वज्जनसम्पूर्णा सभा सुरुचिरा तदा । अदृश्यत घनापाये पूर्णचन्द्रेव शर्वरी ।।2.82.3।।

Meaning

Shloka 82.4Word-by-word available

राज्ञस्तु प्रकृतीः सर्वाः समग्राः प्रेक्ष्य धर्मवित् । इदं पुरोहितः वाक्यं भरतं मृदु चाब्रवीत् ।।2.82.4।।

Meaning

Shloka 82.5Word-by-word available

तात राजा दशरथः स्वर्गतो धर्ममाचरन् । धनधान्यवतीं स्फीतां प्रदाय पृथिवीं तव ।।2.82.5।।

Meaning

Shloka 82.6Word-by-word available

रामस्तथा सत्यधृतिः सतां धर्ममनुस्मरन् । नाजहात्पितुरादेशं शशी ज्योत्स्नामिवोदितः ।।2.82.6।।

Meaning

Shloka 82.7Word-by-word available

पित्रा भ्रात्रा च ते दत्तं राज्यं निहतकण्टकम् । तद्भुङ्क्ष्व मुदितामात्यः क्षिप्रमेवाभिषेचय ।।2.82.7।।

Meaning

Shloka 82.8Word-by-word available

उदीच्याश्च प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च केवलाः । कोट्यापरान्ताः सामुद्रा रत्नान्यभिहरन्तु ते ।।2.82.8।।

Meaning

Shloka 82.9Word-by-word available

तच्छ्रुत्वा भरतः वाक्यं शोकेनाभिपरिप्लुतः । जगाम मनसा रामं धर्मज्ञो धर्मकाङ्क्षया ।।2.82.9।।

Meaning

Shloka 82.10Word-by-word available

स बाष्पकलया वाचा कलहंसस्वरः युवा । विललाप सभामध्ये जगर्हे च पुरोहितम् ।।2.82.10।।

Meaning