Sarga 8: Mantharā's Whispering

मन्थरोपजापः

mantharopajāpaḥ — word-by-word gloss for all 39 shlokas.

Page 1 of 439 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 8.1Word-by-word available

मन्थरा त्वभ्यसूयैनामुत्सृज्याभरणं च तत्। उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता ।।2.8.1।।

Meaning

Shloka 8.2Word-by-word available

हर्षं किमिदमस्थाने कृतवत्यसि बालिशे। शोकसागरमध्यस्थं नात्मानमवबुध्यसे ।।2.8.2।।

Meaning

Shloka 8.3Word-by-word available

मनसा प्रहसामि त्वां देवि दुःखार्दिता सती। यच्छोचितव्ये हृष्टाऽसि प्राप्येदं व्यसनं महत् ।।2.8.3।।

Meaning

Shloka 8.4Word-by-word available

शोचामि दुर्मतित्वं ते का हि प्राज्ञा प्रहर्षयेत्। अरेः सपत्नीपुत्रस्य वृद्धिं मृत्योरिवागताम् ।।2.8.4।।

Meaning

Shloka 8.5Word-by-word available

भरतादेव रामस्य राज्यसाधारणाद्भयम्। तद्विचिन्त्य विषण्णास्मि भयं भीताऽद्धि जायते ।।2.8.5।।

Meaning

Shloka 8.6Word-by-word available

लक्ष्मणो हि महेष्वासो रामं सर्वात्मना गतः। शत्रुघ्नश्चापि भरतं काकुत्स्थं लक्ष्मणो यथा ।।2.8.6।।

Meaning

Shloka 8.7Word-by-word available

प्रत्यासन्नक्रमेणापि भरतस्यैव भामिनि। राज्यक्रमो विप्रकृष्टस्तयोस्तावद्यवीयसोः ।।2.8.7।।

Meaning

Shloka 8.8Word-by-word available

विदुषः क्षत्रचारित्रे प्राज्ञस्य प्राप्तकारिणः। भयात्प्रवेपे रामस्य चिन्तयन्ती तवात्मजम् ।।2.8.8।।

Meaning

Shloka 8.9Word-by-word available

सुभगा खलु कौसल्या यस्याः पुत्रोऽभिषेक्ष्यते। यौवराज्येन महता श्वः पुष्येण द्विजोत्तमैः ।।2.8.9।।

Meaning

Shloka 8.10Word-by-word available

प्राप्तां सुमहतीं प्रीतिं प्रतीतां तां हतद्विषम्। उपस्थास्यसि कौसल्यां दासीव त्वं कृताञ्जलिः ।।2.8.10।।

Meaning