Sarga 9: Plotting Rāma's Exile

रामप्रवासनोपायचिन्ता

rāmapravāsanopāyacintā — word-by-word gloss for all 66 shlokas.

Page 1 of 766 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 9.1Word-by-word available

एवमुक्ता तु कैकेयी क्रोधेन ज्वलितानना। दीर्घमुष्णं विनिश्वस्य मन्थरामिदमब्रवीत् ।।2.9.1।।

Meaning

Shloka 9.2Word-by-word available

अद्य राममितः क्षिप्रं वनं प्रस्थापयाम्यहम्। यौवराज्ये च भरतं क्षिप्रमेवाभिषेचये ।।2.9.2।।

Meaning

Shloka 9.3Word-by-word available

इदं त्विदानीं सम्पश्ये केनोपायेन मन्थरे। भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन ।।2.9.3।।

Meaning

Shloka 9.4Word-by-word available

एवमुक्ता तु सा देव्या मन्थरा पापदर्शिनी। रामार्थमुपहिंसन्ती कैकेयीमिदमब्रवीत् ।।2.9.4।।

Meaning

Shloka 9.5Word-by-word available

हन्तेदानीं प्रवक्ष्यामि कैकेयि श्रूयतां च मे। यथा ते भरतो राज्यं पुत्रः प्राप्स्यति केवलम् ।।2.9.5।।

Meaning

Shloka 9.6Word-by-word available

किं न स्मरसि कैकेयि स्मरन्ती वा निगूहसे। यदुच्यमानमात्मार्थं मत्तस्त्वं श्रोतुमिच्छसि ।।2.9.6।।

Meaning

Shloka 9.7Word-by-word available

मयोच्यमानं यदि ते श्रोतुं छन्दो विलासिनि। श्रूयतामभिधास्यामि श्रुत्वा चापि विमृश्यताम् ।।2.9.7।।

Meaning

Shloka 9.8Word-by-word available

श्रुत्वैवं वचनं तस्याः मन्थरायास्तु कैकयी। किञ्चिदुत्थाय शयनात्स्वास्तीर्णादिदमब्रवीत् ।।2.9.8।।

Meaning

Shloka 9.9Word-by-word available

कथय त्वं ममोपायं केनोपायेन मन्थरे। भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन ।।2.9.9।।

Meaning

Shloka 9.10Word-by-word available

एवमुक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी। रामार्थमुपहिंसन्ती कुब्जा वचनमब्रवीत् ।।2.9.10।।

Meaning