← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 1: Daśaratha Resolves to Crown Rāma

रामाभिषेकव्यवसायः

rāmābhiṣekavyavasāyaḥ — word-by-word gloss for all 51 shlokas.

Page 2 of 651 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 1.11Word-by-word available

कथंचिदुपकारेण कृतेनैकेन तुष्यति। न स्मरत्यपकाराणां शतमप्यात्मवत्तया ।।2.1.11।।

Meaning

Shloka 1.12Word-by-word available

शीलवृद्धैर्ज्ञानवृद्धैर्वयोवृद्धैश्च सज्जनैः। कथयन्नास्त वै नित्यमस्त्रयोग्यान्तरेष्वपि ।।2.1.12।।

Meaning

Shloka 1.13Word-by-word available

बुद्धिमान्मधुराभाषी पूर्वभाषी प्रियंवदः। वीर्यवान्न च वीर्येण महता स्वेन विस्मितः ।।2.1.13।।

Meaning

Shloka 1.14Word-by-word available

न चानृतकथो विद्वान्वृद्धानां प्रतिपूजकः। अनुरक्तः प्रजाभिश्च प्रजाश्चाप्यनुरञ्जते ।।2.1.14।।

Meaning

Shloka 1.15Word-by-word available

सानुक्रोशो जितक्रोधो ब्राह्मणप्रतिपूजकः। दीनानुकम्पी धर्मज्ञो नित्यं प्रग्रहवान् शुचिः ।।2.1.15।।

Meaning

Shloka 1.16Word-by-word available

कुलोचितमतिः क्षात्रं धर्मं स्वं बहुमन्यते। मन्यते परया कीर्त्या महत्स्वर्गफलं ततः ।।2.1.16।।

Meaning

Shloka 1.17Word-by-word available

नाश्रेयसि रतो विद्वान्न विरुद्धकथारुचिः। उत्तरोत्तरयुक्तीनां वक्ता वाचस्पतिर्यथा ।।2.1.17।।

Meaning

Shloka 1.18Word-by-word available

अरोगस्तरुणो वाग्मी वपुष्मान्देशकालवित्। लोके पुरुषसारज्ञः साधुरेको विनिर्मितः ।।2.1.18।।

Meaning

Shloka 1.19Word-by-word available

स तु श्रेष्ठैर्गुणैर्युक्तः प्रजानां पार्थिवात्मजः। बहिश्चर इव प्राणो बभूव गुणतः प्रियः ।।2.1.19।।

Meaning

Shloka 1.20Word-by-word available

सम्यग्विद्याव्रतस्नातो यथावत्साङ्गवेदवित्। इष्वस्त्रे च पितुः श्रेष्ठो बभूव भरताग्रजः ।।2.1.20।।

Meaning