← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 14: Kaikeyī Reproached

कैकेय्युपालम्भः

kaikeyyupālambhaḥ — word-by-word gloss for all 68 shlokas.

Page 2 of 768 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 14.11Word-by-word available

एवं प्रचोदितो राजा कैकेय्या निर्विशङ्कया। नाशकत्पाशमुन्मोक्तुं बलिरिन्द्रकृतं यथा ।।2.14.11।।

Meaning

Shloka 14.12Word-by-word available

उद्भ्रान्तहृदयश्चापि विवर्णवदनोऽभवत्। स धुर्यो वै परिस्पन्दन्युगचक्रान्तरं यथा ।।2.14.12।।

Meaning

Shloka 14.13Word-by-word available

विह्वलाभ्यां च नेत्राभ्यामपश्यन्निव भूपतिः। कृच्छ्राद्धैर्येण संस्तभ्य कैकेयीमिदमब्रवीत् ।।2.14.13।।

Meaning

Shloka 14.14Word-by-word available

यस्ते मन्त्रकृतः पाणिरग्नौ पापे मया धृतः। तं त्यजामि स्वजं चैव तव पुत्रं त्वया सह ।।2.14.14।।

Meaning

Shloka 14.15Word-by-word available

प्रयाता रजनी देवि सूर्यस्योदयनं प्रति। अभिषेकं गुरुजनस्त्वरयिष्यति मां ध्रुवम् ।।2.14.15।।

Meaning

Shloka 14.16Word-by-word available

रामाभिषेकसम्भारैस्तदर्थमुपकल्पितैः। रामः कारयितव्यो मे मृतस्य सलिलक्रियाम् ।।2.14.16।।

Meaning

Shloka 14.17Word-by-word available

त्वया सपुत्रया नैव कर्तव्या सलिलक्रिया। व्याहन्तास्यशुभाचारे यदि रामाभिषेचनम् ।।2.14.17।।

Meaning

Shloka 14.18Word-by-word available

न च शक्तोऽस्म्यहं द्रष्टुं दृष्ट्वा पूर्वं तथा सुखम्। हतहर्षं निरानन्दं पुनर्जनमवाङ्मुखम् ।।2.14.18।।

Meaning

Shloka 14.19Word-by-word available

तां तथा ब्रुवतस्तस्य भूमिपस्य महात्मनः। प्रभाता शर्वरी पुण्या चन्द्रनक्षत्रशालिनी ।।2.14.19।।

Meaning

Shloka 14.20Word-by-word available

ततः पापसमाचारा कैकेयी पार्थिवं पुनः। उवाच परुषं वाक्यं वाक्यज्ञा रोषमूर्छिता ।।2.14.20।।

Meaning