← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 14: Kaikeyī Reproached

कैकेय्युपालम्भः

kaikeyyupālambhaḥ — word-by-word gloss for all 68 shlokas.

Page 3 of 768 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 14.21Word-by-word available

किमिदं भाषसे राजन्वाक्यं गररुजोपमम्। आनाययितुमक्लिष्टं पुत्रं राममिहार्हसि ।।2.14.21।।

Meaning

Shloka 14.22Word-by-word available

स्थाप्य राज्ये मम सुतं कृत्वा रामं वनेचरम्। निःसपत्नां च मां कृत्वा कृतकृत्यो भविष्यसि ।।2.14.22।।

Meaning

Shloka 14.23Word-by-word available

स नुन्न इव तीक्ष्णेन प्रतोदेन हयोत्तमः। राजा प्रचोदितोऽभीक्ष्णं कैकेयीमिदमब्रवीत् ।।2.14.23।।

Meaning

Shloka 14.24Word-by-word available

धर्मबन्धेन बद्धोऽस्मि नष्टा च मम चेतना। ज्येष्ठं पुत्रं प्रियं रामं द्रष्टुमिच्छामि धार्मिकम् ।।2.14.24।।

Meaning

Shloka 14.25Word-by-word available

ततः प्रभातां रजनीमुदिते च दिवाकरे। पुण्ये नक्षत्रयोगे च मुहूर्ते च समाहिते ।।2.14.25।।

Meaning

Shloka 14.26Word-by-word available

वसिष्ठो गुणसम्पन्नः शिष्यैः परिवृतस्तदा। उपसङ्गृह्य सम्भारान्प्रविवेश पुरोत्तमम् ।।2.14.26।।

Meaning

Shloka 14.27Word-by-word available

सिक्तसम्मार्जितपथां पताकोत्तमभूषिताम्। विचित्रकुसुमाकीर्णां नानास्रग्भिर्विराजिताम् ।।2.14.27।।

Meaning

Shloka 14.28Word-by-word available

संह्ष्टमनुजोपेतां समृद्धविपणापणाम्। महोत्सवसमाकीर्णां राघवार्थे समुत्सुकाम् ।।2.14.28।।

Meaning

Shloka 14.29Word-by-word available

चन्दनागरुधूपैश्च सर्वतः प्रतिधूपिताम्। तां पुरीं समतिक्रम्य पुरन्दरपुरोपमाम् ।।2.14.29।।

Meaning

Shloka 14.30Word-by-word available

ददर्शान्तःपुरं श्रेष्ठं नानाद्विजगणायुतम्। पौरजानपदाकीर्णं ब्राह्मणैरुपशोभितम् ।।2.14.30।।

Meaning