Sarga 14: Kaikeyī Reproached
कैकेय्युपालम्भः
kaikeyyupālambhaḥ — word-by-word gloss for all 68 shlokas.
Jump to a shloka · 68 in this sarga
यज्ञविद्भिः सुसम्पूर्णं सदस्यैः परमद्विजैः। तदन्तःपुरमासाद्य व्यतिचक्राम तं जनम् ।।2.14.31।।
Meaning
वसिष्ठः परमप्रीतः परमर्षिर्विवेश च। सत्वपश्यद्विनिष्क्रान्तं सुमन्त्रं नाम सारथिम् ।।2.14.32।।
Meaning
द्वारे तु राजसिंहस्य सचिवं प्रियदर्शनम्। तमुवाच महातेजाः सूतपुत्रं विशारदम् ।।2.14.33।।
Meaning
वसिष्ठः क्षिप्रमाचक्ष्व नृपतेर्मामिहागतम्। इमे गङ्गोदकघटाः सागरेभ्यश्च काञ्चनाः ।।2.14.34।।
Meaning
औदुम्बरं भद्रपीठमभिषेकार्थमाहृतम्। सर्वबीजानि गन्धाश्च रत्नानि विविधानि च ।।2.14.35।।
Meaning
क्षौद्रं दधि घृतं लाजाः दर्भाः सुमनसः पयः। अष्टौ च कन्या रुचिराः मत्तश्च वरवारणः ।।2.14.36।।
Meaning
चतुरश्वो रथः श्रीमान्निस्त्रिंशो धनुरुत्तमम्। वाहनं नरसम्युक्तं छत्रं च शशिसन्निभम् ।।2.14.37।।
Meaning
श्वेते च वालव्यजने भृङ्गारश्च हिरण्मयः। हेमदामपिनद्धश्च ककुद्मान्पाण्डरो वृषः ।।2.14.38।।
Meaning
केसरी च चतुर्दंष्ट्रो हरिश्रेष्ठो महाबलः। सिंहासनं व्याघ्रतनुः समिद्धश्च हुताशनः ।।2.14.39।।
Meaning
सर्ववादित्रसङ्घाश्च वेश्याश्चालङ्कृताः स्त्रियः। आचार्या ब्राह्मणा गावः पुण्याश्च मृगपक्षिणः ।।2.14.40।।
Meaning