Shloka 24.1Unverified draft

तं समीक्ष्य त्ववहितं पितुर्निर्देशपालने। कौसल्या बाष्पसंरुद्धा वचो धर्मिष्ठमब्रवीत् ।।2.24.1।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
tamतम्himaccusative
samīkṣyaसमीक्ष्यhaving observedgerund
tvavahitamत्ववहितम्attentive, intentaccusative adjective
pituḥपितुःof the fathergenitive
nirdeśapālaneनिर्देशपालनेin the observance of the commandlocative
kausalyāकौसल्याKausalyanominative
bāṣpasaṃruddhāबाष्पसंरुद्धाchoked with tearsnominative adjective
vacaḥवचःwordsaccusative
dharmiṣṭhamधर्मिष्ठम्most righteousaccusative adjective
abravītअब्रवीत्saidverb, past

Reference: 2.24.1 · Ayodhyā Kāṇḍa