Shloka 51.27Unverified draft

तथाहि सत्यं ब्रुवति प्रजाहिते । नरेन्द्रपुत्रे गुरुसौहृदाद्गुहः । मुमोच बाष्पं व्यसनाभिपीडितो । ज्वरातुरो नाग इव व्यथातुरः ।।2.51.27।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
tathāhiतथाहिand so, indeedconjunction
satyaṃसत्यंtruthaccusative
bruvatiब्रुवतिspeakinglocative present participle
prajāhiteप्रजाहितेdevoted to the welfare of his subjectslocative adjective
narendraputreनरेन्द्रपुत्रेin the princelocative
gurusauhṛdādguhaḥगुरुसौहृदाद्गुहःGuha, out of deep affectionablative + nominative
mumocaमुमोचshedverb, past
bāṣpaṃबाष्पंtearsaccusative
vyasanābhipīḍitoव्यसनाभिपीडितोoverwhelmed by distressnominative adjective
jvarāturoज्वरातुरोafflicted as though by fevernominative adjective
nāgaनागan elephantnominative
ivaइवlikecomparison
vyathāturaḥव्यथातुरःafflicted with painnominative adjective

Reference: 2.51.27 · Ayodhyā Kāṇḍa