Shloka 23.1Unverified draft

इति ब्रुवति रामे तु लक्ष्मणोऽधश्शिरा मुहुः। श्रुत्वा मध्यं जगामेव मनसा दुःखहर्षयोः ।।2.23.1।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
itiइतिthusparticle
bruvatiब्रुवतिspeakinglocative present participle
rāmeरामेRamalocative
tuतुandparticle
lakṣmaṇaḥलक्ष्मणःLakshmananominative
adhaśśirāअधश्शिराhis head bowed downnominative adjective
muhuḥमुहुःrepeatedlyadverb
śrutvāश्रुत्वाhaving heardgerund
madhyamमध्यम्the middleaccusative
jagāmaजगामwent, arrived atverb, past
ivaइवas it wereparticle
manasāमनसाin mindinstrumental
duḥkhaharṣayoḥदुःखहर्षयोःof sorrow and joygenitive dual

Reference: 2.23.1 · Ayodhyā Kāṇḍa