Shloka 106.1Unverified draft

एवमुक्त्वा तु विरते रामे वचनमर्थवत् । ततो मन्दाकिनीतीरे रामं प्रकृतिवत्सलम् । उवाच भरतश्चित्रं धार्मिको धार्मिकं वचः ।।2.106.1।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
evamuktvāएवमुक्त्वाhaving said thusadverb + gerund
tuतुandparticle
virateविरतेwhen silentlocative adjective
rāmeरामेRamalocative
vacanamarthavatवचनमर्थवत्words full of meaningaccusative + accusative adjective
tatoततोthenadverb
mandākinītīreमन्दाकिनीतीरेon the bank of the Mandakinilocative
rāmaṃरामंto Ramaaccusative
prakṛtivatsalamप्रकृतिवत्सलम्who was affectionate by natureaccusative adjective
uvācaउवाचspokeverb, past
bharataścitraṃभरतश्चित्रंBharata, wondrousnominative + accusative adjective
dhārmikoधार्मिकोthe righteous onenominative adjective
dhārmikaṃधार्मिकंrighteousaccusative adjective
vacaḥवचःwordsaccusative

Reference: 2.106.1 · Ayodhyā Kāṇḍa