Shloka 112.31Unverified draft
तं मातरो बाष्पगृहीतकण्ठ्यो दुःखेन नामन्त्रयितुं हि शेकुः । स त्वेव मातॄरभिवाद्य सर्वाः रुदन् कुटीं स्वां प्रविवेश रामः ।।2.112.31।।
Meaning
Word-by-word (pada-artha)
| Word | Devanagari | Meaning | Grammatical role |
|---|---|---|---|
| taṃ | तं | him | accusative adjective |
| mātaro | मातरो | the mothers | nominative |
| bāṣpagṛhītakaṇṭhyo | बाष्पगृहीतकण्ठ्यो | with throats seized by tears | nominative adjective |
| duḥkhena | दुःखेन | with sorrow | instrumental |
| nāmantrayituṃ | नामन्त्रयितुं | to address | negation + infinitive |
| hi | हि | indeed | particle |
| śekuḥ | शेकुः | were able | verb, past |
| sa | स | he | nominative |
| tveva | त्वेव | but indeed | particle + particle |
| mātṝrabhivādya | मातॄरभिवाद्य | having saluted the mothers | accusative + gerund |
| sarvāḥ | सर्वाः | all | accusative adjective |
| rudan | रुदन् | weeping | present participle |
| kuṭīṃ | कुटीं | the hut | accusative |
| svāṃ | स्वां | his own | accusative adjective |
| praviveśa | प्रविवेश | entered | verb, past |
| rāmaḥ | रामः | Rama | nominative |
Reference: 2.112.31 · Ayodhyā Kāṇḍa