Shloka 16.46Unverified draft

लाभो जनस्यास्य यदेष सर्वं प्रपत्स्यते राष्ट्रमिदं चिराय। न ह्यप्रियं किञ्चन जातु कश्चित् पश्येन्न दुःखं मनुजाधिपेऽस्मिन् ।।2.16.46।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
lābhaḥलाभःgain, benefitnominative
janasyaजनस्यof the peoplegenitive
asyaअस्यthisgenitive
yatयत्that whichrelative
eṣaएषthis onenominative
sarvamसर्वम्allaccusative
prapatsyateप्रपत्स्यतेwill obtainverb, future
rāṣṭramराष्ट्रम्the kingdomaccusative
idamइदम्thisaccusative
cirāyaचिरायfor a long timedative
naनnotnegation
hiहिindeedparticle
apriyamअप्रियम्unpleasant thingaccusative
kiñcanaकिञ्चनanythingaccusative
jātuजातुeveradverb
kaścitकश्चित्anyonenominative
paśyetपश्येत्would seeverb, optative
naनnotnegation
duḥkhamदुःखम्sorrowaccusative
manujādhipeमनुजाधिपेwhen the lord of men (rules)locative
asminअस्मिन्thislocative

Reference: 2.16.46 · Ayodhyā Kāṇḍa