Sarga 21: Kausalyā and Lakṣmaṇa Counselled

भरतस्याथ पक्ष्यो वा यो वाऽस्य हितमिच्छति। सर्वानेतान्वधिष्यामि मृदुर्हि परिभूयते ।।2.21.11।।

प्रोत्साहितोऽयं कैकेय्या स दुष्टो यदि नः पिता। अमित्रभूतो निःसङ्गं वध्यतां बध्यतामपि ।।2.21.12।।

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः। उत्पथं प्रतिपन्नस्य कार्यं भवति शासनम् ।।2.21.13।।

बलमेष किमाश्रित्य हेतुं वा पुरुषर्षभ। दातुमिच्छति कैकेय्यै राज्यं स्थितमिदं तव ।।2.21.14।।

त्वया चैव मया चैव कृत्वा वैरमनुत्तमम्। काऽस्य शक्तिः श्रियं दातुं भरतायारिशासन ।।2.21.15।।

अनुरक्तोऽस्मि भावेन भ्रातरं देवि तत्त्वतः। सत्येन धनुषा चैव दत्तेनैष्टेन ते शपे ।।2.21.16।।

दीप्तमग्निमरण्यं वा यदि रामः प्रवेक्ष्यति। प्रविष्टं तत्र मां देवि त्वं पूर्वमवधारय ।।2.21.17।।

हरामि वीर्याद्दुःखं ते तमः सूर्य इवोदितः। देवी पश्यतु मे वीर्यं राघवश्चैव पश्यतु ।।2.21.18।।

हनिष्ये पितरं वृद्धं कैकेय्यासक्तमानसम्। कृपणं च स्थितं बाल्ये वृद्धभावेन गर्हितम् ।।2.21.19।।

एतत्तु वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य महात्मनः। उवाच रामं कौसल्या रुदन्ती शोकलालसा ।।2.21.20।।