Sarga 21: Kausalyā and Lakṣmaṇa Counselled
कौसल्यालक्ष्मणप्रतिबोधनम्
kausalyālakṣmaṇapratibodhanam — word-by-word gloss for all 64 shlokas.
Jump to a shloka · 64 in this sarga
भ्रातुस्ते वदतः पुत्र लक्ष्मणस्य श्रुतं त्वया। यदत्रानन्तरं कार्यं कुरुष्व यदि रोचते ।।2.21.21।।
Meaning
न चाधर्म्यं वचः श्रुत्वा सपत्न्या मम भाषितम्। विहाय शोकसन्तप्तां गन्तुमर्हसि मामितः ।।2.21.22।।
Meaning
धर्मज्ञ यदि धर्मिष्ठो धर्मं चरितुमिच्छसि। शुश्रूष मामिहस्थस्त्वं चर धर्ममनुत्तमम् ।।2.21.23।।
Meaning
शुश्रूषुर्जननीं पुत्रः स्वगृहे नियतो वसन्। परेण तपसा युक्तः काश्यपस्त्रिदिवं गतः ।।2.21.24।।
Meaning
यथैव राजा पूज्यस्ते गौरवेण तथा ह्यहम्। त्वां नाहमनुजानामि न गन्तव्यमितो वनम् ।।2.21.25।।
Meaning
त्वद्वियोगान्न मे कार्यं जीवितेन सुखेन वा। त्वया सह मम श्रेयस्तृणानामपि भक्षणम् ।।2.21.26।।
Meaning
यदि त्वं यास्यसि वनं त्यक्त्वा मां शोकलालसाम्। अहं प्रायमिहासिष्ये न हि शक्ष्यामि जीवितुम् ।।2.21.27।।
Meaning
ततस्त्वं प्राप्स्यसे पुत्र निरयं लोकविश्रुतम्। ब्रह्महत्यामिवाधर्मात्समुद्रः सरितां पतिः ।।2.21.28।।
Meaning
विलपन्तीं तदा दीनां कौसल्यां जननीं ततः। उवाच रामो धर्मात्मा वचनं धर्मसंहितम् ।।2.21.29।।
Meaning
नास्ति शक्तिः पितुर्वाक्यं समतिक्रमितुं मम। प्रसादये त्वां शिरसा गन्तुमिच्छाम्यहं वनम् ।।2.21.30।।
Meaning