← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 21: Kausalyā and Lakṣmaṇa Counselled

कौसल्यालक्ष्मणप्रतिबोधनम्

kausalyālakṣmaṇapratibodhanam — word-by-word gloss for all 64 shlokas.

Page 4 of 764 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 21.31Word-by-word available

ऋषिणा च पितुर्वाक्यं कुर्वता व्रतचारिणा। गौर्हता जानता धर्मं कण्डुनाऽपि विपश्चिता ।।2.21.31।।

Meaning

Shloka 21.32Word-by-word available

अस्माकं च कुले पूर्वं सगरस्याज्ञया पितुः। खनद्भिः सागरैर्भूमिमवाप्तः सुमहान्वधः ।।2.21.32।।

Meaning

Shloka 21.33Word-by-word available

जामदग्न्येन रामेण रेणुका जननी स्वयम्। कृत्ता परशुनाऽरण्ये पितुर्वचनकारिणा ।।2.21.33।।

Meaning

Shloka 21.34Word-by-word available

एतैरन्यैश्च बहुभिर्देवि देवसमैः कृतम्। पितुर्वचनमक्लीबं करिष्यामि पितुर्हितम् ।।2.21.34।।

Meaning

Shloka 21.35Word-by-word available

न खल्वेतन्मयैकेन क्रियते पित्ष्शासनम्। एतैरपि कृतं देवि ये मया तव कीर्तिताः ।।2.21.35।।

Meaning

Shloka 21.36Word-by-word available

नाहं धर्ममपूर्वं ते प्रतिकूलं प्रवर्तये। पूर्वैरयमभिप्रेतो गतो मार्गोऽनुगम्यते ।।2.21.36।।

Meaning

Shloka 21.37Word-by-word available

तदेतत्तु मया कार्यं क्रियते भुवि नान्यथा। पितुर्हि वचनं कुर्वन्न कश्चिन्नाम हीयते ।।2.21.37।।

Meaning

Shloka 21.38Word-by-word available

तामेवमुक्त्वा जननीं लक्ष्मणं पुनरब्रवीत्। वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ।।2.21.38।।

Meaning

Shloka 21.39Word-by-word available

तव लक्ष्मण जानामि मयि स्नेहमनुत्तमम्। विक्रमं चैव सत्त्वं च तेजश्च सुदुरासदम् ।।2.21.39।।

Meaning

Shloka 21.40Word-by-word available

मम मातुर्महद्दुःखमतुलं शुभलक्षण। अभिप्रायमविज्ञाय सत्यस्य च शमस्य च ।।2.21.40।।

Meaning