Shloka 30.33Unverified draft

स्वाधीनं समतिक्रम्य मातरं पितरं गुरुम्। अस्वाधीनं कथं दैवं प्रकारैरभिराध्यते ।।2.30.33।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
svādhīnaṃस्वाधीनंthat which is within one's own controlaccusative adjective
samatikramyaसमतिक्रम्यhaving transgressedgerund
mātaraṃमातरंmotheraccusative
pitaraṃपितरंfatheraccusative
gurumगुरुम्the elder, teacheraccusative
asvādhīnaṃअस्वाधीनंthat which is not within one's controlaccusative adjective
kathaṃकथंhowinterrogative
daivaṃदैवंfate, divinityaccusative
prakārairabhirādhyateप्रकारैरभिराध्यतेis propitiated by (various) meansinstrumental + verb passive

Reference: 2.30.33 · Ayodhyā Kāṇḍa