Shloka 71.45Unverified draft
सस्त्रीपुंसं च पश्यामि जनमुत्कण्ठितं पुरे । इत्येवमुक्त्वा भरतः सूतं तं दीनमानसः । तान्यरिष्टान्ययोध्यायां प्रेक्ष्य राजगृहं ययौ ।।2.71.45।।
Meaning
Word-by-word (pada-artha)
| Word | Devanagari | Meaning | Grammatical role |
|---|---|---|---|
| sastrīpuṃsaṃ | सस्त्रीपुंसं | consisting of men and women | accusative adjective |
| ca | च | and | conjunction |
| paśyāmi | पश्यामि | I see | verb, present |
| janamutkaṇṭhitaṃ | जनमुत्कण्ठितं | the people anxious | accusative + accusative adjective |
| pure | पुरे | in the city | locative |
| ityevamuktvā | इत्येवमुक्त्वा | having spoken thus | particle + adverb + gerund |
| bharataḥ | भरतः | Bharata | nominative |
| sūtaṃ | सूतं | to the charioteer | accusative |
| taṃ | तं | that | accusative adjective |
| dīnamānasaḥ | दीनमानसः | his mind wretched | nominative adjective |
| tānyariṣṭānyayodhyāyāṃ | तान्यरिष्टान्ययोध्यायां | those inauspicious signs in Ayodhya | accusative adjective + accusative adjective + locative |
| prekṣya | प्रेक्ष्य | having observed | gerund |
| rājagṛhaṃ | राजगृहं | to the royal residence | accusative |
| yayau | ययौ | went | verb, past |
Reference: 2.71.45 · Ayodhyā Kāṇḍa