← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 3: Counsel to the Son

पुत्रानुशासनम्

putrānuśāsanam — word-by-word gloss for all 49 shlokas.

Page 5 of 549 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 3.41Word-by-word available

तस्मात्त्वं पुष्ययोगेन यौवराज्यमवाप्नुहि। कामतस्त्वं प्रकृत्यैव विनीतो गुणवानसि ।।2.3.41।।

Meaning

Shloka 3.42Word-by-word available

गुणवत्यपि तु स्नेहात्पुत्र वक्ष्यामि ते हितम्। भूयो विनयमास्थाय भव नित्यं जितेन्द्रियः ।।2.3.42।।

Meaning

Shloka 3.43Word-by-word available

कामक्रोधसमुत्थानि त्यजेथा व्यसनानि च। परोक्षया वर्तमानो वृत्त्या प्रत्यक्षया तथा ।।2.3.43।।

Meaning

Shloka 3.44Word-by-word available

अमात्यप्रभृतीः सर्वाः प्रकृतीश्चानुरञ्जय। कोष्ठागारायुधागारैः कृत्वा सन्निचयान्बहून् ।।2.3.44।।

Meaning

Shloka 3.45Word-by-word available

तुष्टानुरक्तप्रकृतिर्यः पालयति मेदिनीम्। तस्य नन्दन्ति मित्राणि लब्ध्वाऽमृतमिवामराः ।।2.3.45।।

Meaning

Shloka 3.46Word-by-word available

तस्मात्पुत्र त्वमात्मानं नियम्यैवं समाचर। तच्छ्रुत्वा सुहृदस्तस्य रामस्य प्रियकारिणः ।।2.3.46।।

Meaning

Shloka 3.47Word-by-word available

त्वरिताः शीघ्रमभ्येत्य कौसल्यायै न्यवेदयन्। सा हिरण्यं च गाश्चैव रत्नानि विविधानि च ।।2.3.47।।

Meaning

Shloka 3.48Word-by-word available

व्यादिदेश प्रियाख्येभ्यः कौसल्या प्रमदोत्तमा। अथाऽभिवाद्य राजानं रथमारुह्य राघवः। ययौ स्वं द्युतिमद्वेश्म जनौघैः प्रतिपूजितः ।।2.3.48।।

Meaning

Shloka 3.49Word-by-word available

ते चापि पौरा नृपतेर्वचस्तच्छ्रुत्वा तदा लाभमिवेष्टमाशु। नरेन्द्रमामन्त्र्य गृहाणि गत्वा देवान्समानर्चुरभिप्रहृष्टाः ।।2.3.49।।

Meaning