← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 9: Plotting Rāma's Exile

रामप्रवासनोपायचिन्ता

rāmapravāsanopāyacintā — word-by-word gloss for all 66 shlokas.

Page 6 of 766 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 9.51Word-by-word available

चन्द्रमाह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना। गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जनम् ।।2.9.51।।

Meaning

Shloka 9.52Word-by-word available

तवापि कुब्जाः कुब्जायाः सर्वाभरणभूषिताः। पादौ परिचरिष्यन्ति यथैव त्वं सदा मम ।।2.9.52।।

Meaning

Shloka 9.53Word-by-word available

इति प्रशस्यमाना सा कैकेयीमिदमब्रवीत्। शयानां शयने शुभ्रे वेद्यामग्निशिखामिव ।।2.9.53।।

Meaning

Shloka 9.54Word-by-word available

गतोदके सेतुबन्धो न कल्याणि विधीयते। उत्तिष्ठ कुरु कल्याणि राजानमनुदर्शय ।।2.9.54।।

Meaning

Shloka 9.55Word-by-word available

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह। क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता ।।2.9.55।।

Meaning

Shloka 9.56Word-by-word available

अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना। अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च ।।2.9.56।।

Meaning

Shloka 9.57Word-by-word available

ततो हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशं गता। संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत् ।।2.9.57।।

Meaning

Shloka 9.58Word-by-word available

इह वा मां मृतां कुब्जे नृपायावेदयिष्यसि। वनं तु राघवे प्राप्ते भरतः प्राप्स्यति क्षितिम् ।।2.9.58।।

Meaning

Shloka 9.59Word-by-word available

न सुवर्णेन मे ह्यर्थो न रत्नैर्न च भूषणैः। एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते ।।2.9.59।।

Meaning

Shloka 9.60Word-by-word available

अथो पुनस्तां महिषीं महीक्षितो वचोभिरत्यर्थमहापराक्रमैः। उवाच कुब्जा भरतस्य मातरं हितं वचो राममुपेत्य चाहितम् ।।2.9.60।।

Meaning