Shloka 34.55Unverified draft

पुरं च राष्ट्रं च मही च केवला मया निसृष्टा भरताय दीयताम्। अहं निदेशं भवतोऽनुपालयन्वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम् ।।2.34.55।।

Meaning

Word-by-word (pada-artha)

WordDevanagariMeaningGrammatical role
puraṃपुरंthe cityaccusative
caचandconjunction
rāṣṭraṃराष्ट्रंthe kingdomaccusative
caचandconjunction
mahīमहीthe earthnominative
caचandconjunction
kevalāकेवलाalone, entirenominative adjective
mayāमयाby meinstrumental
nisṛṣṭāनिसृष्टाrelinquishednominative adjective
bharatāyaभरतायto Bharatadative
dīyatāmदीयताम्let it be givenverb, passive imperative
ahaṃअहंInominative
nideśaṃनिदेशंthe commandaccusative
bhavato'nupālayanvanaṃभवतोऽनुपालयन्वनंof you, observing, to the forestgenitive + nominative present participle + accusative
gamiṣyāmiगमिष्यामिI shall goverb, future
cirāyaचिरायfor a long timedative
sevitumसेवितुम्to dwell, inhabitinfinitive

Reference: 2.34.55 · Ayodhyā Kāṇḍa