← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 12: Daśaratha Tries to Turn Kaikeyī

कैकेयीनिवर्तनप्रयासः

kaikeyīnivartanaprayāsaḥ — word-by-word gloss for all 114 shlokas.

Page 4 of 12114 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 12.31Word-by-word available

तस्मिन्नार्जवसम्पन्ने देवि देवोपमे कथम्। पापमाशंससे रामे महर्षिसमतेजसि ।।2.12.31।।

Meaning

Shloka 12.32Word-by-word available

न स्मराम्यप्रियं वाक्यं लोकस्य प्रियवादिनः। स कथं त्वत्कृते रामं वक्ष्यामि प्रियमप्रियम् ।।2.12.32।।

Meaning

Shloka 12.33Word-by-word available

क्षमा यस्मिन्दमस्त्यागः सत्यं धर्मः कृतज्ञता। अप्यहिंसा च भूतानां तमृते का गतिर्मम ।।2.12.33।।

Meaning

Shloka 12.34Word-by-word available

मम वृद्धस्य कैकेयि गतान्तस्य तपस्विनः। दीनं लालप्यमानस्य कारुण्यं कर्तुमर्हसि ।।2.12.34।।

Meaning

Shloka 12.35Word-by-word available

पृथिव्यां सागरान्तायां यत्किञ्चिदधिगम्यते। तत्सर्वं तव दास्यामि मा च त्वां मन्युराविशेत् ।।2.12.35।।

Meaning

Shloka 12.36Word-by-word available

अञ्जलिं कुर्मि कैकेयि पादौ चापि स्पृशामि ते। शरणं भव रामस्य माऽधर्मो मामिह स्पृशेत् ।।2.12.36।।

Meaning

Shloka 12.37Word-by-word available

इति दुःखाभिसन्तप्तं विलपन्तमचेतनम्। घूर्णमानं महाराजं शोकेन समभिप्लुतम् ।।2.12.37।।

Meaning

Shloka 12.38Word-by-word available

पारं शोकार्णवस्याशु प्रार्थयन्तं पुनः पुनः। प्रत्युवाचाथ कैकेयी रौद्रा रौद्रतरं वचः ।।2.12.38।।

Meaning

Shloka 12.39Word-by-word available

यदि दत्त्वा वरौ राजन् पुनः प्रत्यनुतप्यसे। धार्मिकत्वं कथं वीर पृथिव्यां कथयिष्यसि ।।2.12.39।।

Meaning

Shloka 12.40Word-by-word available

यदा समेता बहवस्त्वया राजर्षयः सह। कथयिष्यन्ति धर्मज्ञास्तत्र किं प्रतिवक्ष्यसि ।।2.12.40।।

Meaning