← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 12: Daśaratha Tries to Turn Kaikeyī

कैकेयीनिवर्तनप्रयासः

kaikeyīnivartanaprayāsaḥ — word-by-word gloss for all 114 shlokas.

Page 5 of 12114 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 12.41Word-by-word available

यस्याः प्रयत्ने जीवामि या च मामभ्यपालयत्। तस्याः कृतं मया मिथ्या कैकेय्या इति वक्ष्यसि ।।2.12.41।।

Meaning

Shloka 12.42Word-by-word available

किल्बिषत्वं नरेन्द्राणां करिष्यसि नराधिप। यो दत्वा वरमद्यैव पुनरन्यानि भाषसे ।।2.12.42।।

Meaning

Shloka 12.43Word-by-word available

शैब्यः श्येनकपोतीये स्वमांसं पक्षिणे ददौ। अलर्कश्चक्षुषी दत्त्वा जगाम गतिमुत्तमाम् ।।2.12.43।।

Meaning

Shloka 12.44Word-by-word available

सागरः समयं कृत्वा न वेलामतिवर्तते। समयं मानृतं कार्षीः पुर्ववृत्तमनुस्मरन् ।।2.12.44।।

Meaning

Shloka 12.45Word-by-word available

स त्वं धर्मं परित्यज्य रामं राज्येऽभिषिच्य च। सह कौलस्यया नित्यं रन्तुमिच्छसि दुर्मते ।।2.12.45।।

Meaning

Shloka 12.46Word-by-word available

भवत्वधर्मो धर्मो वा सत्यं वा यदि वाऽनृतम्। यत्त्वया संश्रुतं मह्यं तस्य नास्ति व्यतिक्रमः ।।2.12.46।।

Meaning

Shloka 12.47Word-by-word available

अहं हि विषमद्यैव पीत्वा बहु तवाग्रतः। पश्यतस्ते मरिष्यामि रामो यद्यभिषिच्यते ।।2.12.47।।

Meaning

Shloka 12.48Word-by-word available

एकाहमपि पश्येयं यद्यहं राममातरम्। अञ्जलिं प्रतिगृह्णन्तीं श्रेयो ननु मृतिर्मम ।।2.12.48।।

Meaning

Shloka 12.49Word-by-word available

भरतेनात्मना चाहं शपे ते मनुजाधिप। यथा नान्येन तुष्येयमृते रामविवासनात् ।।2.12.49।।

Meaning

Shloka 12.50Word-by-word available

एतावदुक्त्वा वचनं कैकेयी विरराम ह। विलपन्तं च राजानं न प्रतिव्याजहार सा ।।2.12.50।।

Meaning