← Ayodhyā Kāṇḍa

Sarga 12: Daśaratha Tries to Turn Kaikeyī

कैकेयीनिवर्तनप्रयासः

kaikeyīnivartanaprayāsaḥ — word-by-word gloss for all 114 shlokas.

Page 9 of 12114 shlokas in this sarga (verified max-across-sources)
Shloka 12.81Word-by-word available

अज्ञानादुपसम्पन्ना रज्जुरुद्बन्धिनी यथा। रममाणस्त्वया सार्धं मृत्युं त्वां नाभिलक्षये ।।2.12.81।।

Meaning

Shloka 12.82Word-by-word available

बालो रहसि हस्तेन कृष्णसर्पमिवास्पृशम्। मया ह्यपितृकः पुत्रः स महात्मा दुरात्मना ।।2.12.82।।

Meaning

Shloka 12.83Word-by-word available

तं तु मां जीवलोकोयं नूनमाक्रोष्टुमर्हति। बालिशो बत कामात्मा राजा दशरथो भृशम् ।।2.12.83।।

Meaning

Shloka 12.84Word-by-word available

यः स्त्रीकृते प्रियं पुत्रं वनं प्रस्थापयिष्यति। व्रतैश्च ब्रह्मचर्यैश्च गुरुभिश्चोपकर्शितः ।।2.12.84।।

Meaning

Shloka 12.85Word-by-word available

भोगकाले महत्कृच्छ्रं पुनरेव प्रपत्स्यते। नालं द्वितीयं वचनं पुत्रो मां प्रतिभाषितुम् ।।2.12.85।।

Meaning

Shloka 12.86Word-by-word available

स वनं प्रव्रजेत्युक्तो बाढमित्येव वक्ष्यति। यदि मे राघवः कुर्याद्वनं गच्छेति चोदितुः ।।2.12.86।।

Meaning

Shloka 12.87Word-by-word available

प्रतिकूलं प्रियं मे स्यात् न तु वत्सः करिष्यति। शुद्धभावो हि भावं मे न तु ज्ञास्यति राघवः ।।2.12.87।।

Meaning

Shloka 12.88Word-by-word available

स वनं प्रव्रजेत्युक्तो बाढमित्येव वक्ष्यति। राघवे हि वनं प्राप्ते सर्वलोकस्य धिक्कृतम् ।।2.12.88।।

Meaning

Shloka 12.89Word-by-word available

मृत्युरक्षमणीयं मां नयिष्यति यमक्षयम्। मृते मयि गते रामे वनं मनुजपुङ्गवे ।।2.12.89।।

Meaning

Shloka 12.90Word-by-word available

इष्टे मम जने शेषे किं पापं प्रतिपत्स्यसे। कौसल्या मां च रामं च पुत्रौ च यदि हास्यति ।।2.12.90।।

Meaning